Jezus is dé Messias

De term Messias wordt vaker genoemd in de Bijbel. En niet alleen maar in relatie tot Jezus. Als christenen kennen we vaak alleen de link met Jezus. Sterker nog, veel christenen kennen Hem niet eens als de Messias, maar alleen als de Christus. Maar wat betekent dat eigenlijk?

Laten we beginnen bij dat laatste, de Christus. De Christus is niet meer en niet minder dan de Griekse vertaling van Messias. Omdat het Nieuwe Testament in het Grieks is geschreven is dat ook de benaming die het meest bekend is. De originele benaming en de benaming die hoogstwaarschijnlijk door de discipelen gebruikt werd is die van Messias.

De term Messias komt voort uit het Jodendom en gaat over de Messias waar de Joden op wachten en waarvan velen geloven dat deze nog moet komen. In de Joodse bijbel (voor christenen het Oude Testament en voor de Joden de Tanakh) zijn er zo’n 2 tot 400 profetieën die verwijzen naar deze Messias.

De eerste hiervan vinden we direct al terug in Genesis:

En Ik zal vijandschap zetten tussen u en de vrouw, en tussen uw zaad en haar zaad; dit zal u de kop vermorzelen en gij zult het de hiel vermorzelen

Genesis 3:15

God spreekt hier tot de satan en vervloekt hem. Tijdens de vervloeking spreekt Hij ook direct een profetisch woord dat de kop van de satan vermorzeld zal worden door het zaad van de vrouw. Dit is een directe verwijzing naar Jezus die het werk van de satan tijdens de zondeval ongedaan zal maken door Zichzelf te offeren voor de mensheid om daarmee de brug te slaan tussen de mens en God. Er staat echter ook dat de satan “de hiel van het zaad zal vermorzelen”. Dit verwijst naar het in eerste instantie wel weten te doden van Jezus, maar niet in het besef dat dit allemaal volgens het verlossingsplan van God de Vader was.

Ik zal nu niet alle profetieën over de Messias in behandeling nemen, maar ik wil wel wijzen op waar deze vandaan komen en dat de term Messias zelf, in het Oude Testament niet alleen maar gebruikt werd in relatie tot Jezus.

Letterlijk betekent het woord Messias namelijk “gezalfde (van God)”. Het letterlijke woord zien we bijvoorbeeld terugkomen in de volgende tekst.

Weet dan en versta: vanaf het ogenblik, dat het woord uitging om Jeruzalem te herstellen en te herbouwen tot op een gezalfde, een vorst, zijn zeven weken; en tweeënzestig weken lang zal het hersteld en herbouwd blijven, met plein en gracht, maar in de druk der tijden.

Daniel 9:25

De Nederlandse vertaling, vertaalt dit als “gezalfde”. Het originele Hebreeuwse woord dat hier staat is: “māšîaḥ” ofwel Messias. Dit exacte woord, wordt 39 keer gebruikt in het Oude Testament. Dit woord wordt echter ook gebruikt om te verwijzen naar bijvoorbeeld de hogepriester en Koning David. Beiden waren “gezalfden van de Heer”. Daar kunnen we ons denk ik nog wel wat bij voorstellen, echter wordt het ook gebruikt als verwijzing naar Koning Saul. Dan wordt de associatie wellicht al wat minder, maar het is David zelf die naar Saul verwijst als de gezalfde en gebruikt daar dit woord voor.

Een ander element in het verlengde van dat het woord Messias niet alleen verwijst naar Jezus, maar dat er meer lading zit in de betekenis er van zit, kunnen we onder andere teruglezen in Psalm 51:

verwerp mij niet van uw aangezicht,
en neem uw heilige Geest niet van mij;

Psalm 51:13

Niet alleen werd David dus gezalfde genoemd, maar ook ervaarde hij de aanwezigheid van de Heilige Geest. Als we bedenken dat deze pas uitgestort werd over elke gelovige op de dag van Pinksteren, lezen we in het Oude Testament dat Deze ook in of nabij gezalfden was, voorafgaande aan de uitstorting op de Pinksterdag. Een erg bijzondere en unieke ervaring dus, die alleen was toebedeeld aan een gezalfde van de Heer.

Puur afgaande op het woord alleen, wordt het dus gebruikt als verwijzing naar meerdere personen. De profetieën die verwijzen naar de komst van de Messias als Verlosser gebruiken echter niet altijd direct het woord Messias zelf. Dat zien we bijvoorbeeld terug in de eerdere tekst uit Genesis, maar bijvoorbeeld ook in de volgende tekst:

Jubel luide, gij dochter van Sion; juich, gij dochter van Jeruzalem! Zie, uw koning komt tot u, hij is rechtvaardig en zegevierend, nederig, en rijdende op een ezel, op een ezelshengst, een ezelinnejong.

Zacharia 9:9

Voorgaande tekst is overduidelijk een verwijzing naar de Messias, echter wordt daarin het woord Messias niet gebruikt. Zoals in deze profetie een verwijzing naar Jezus gemaakt wordt, zo staat het Oude Testament hier vol mee, zonder dat daar per sé het woord Messias in terug hoeft te komen.

Op welke manier, of beter gezegd, met welk woord kunnen we dan het onderscheid zien tussen een gezalfde van de Heer en Jezus als Messias?

Zoals eerder gezegd wachten de joden, die Jezus nog niet erkend hebben als Messias, nog steeds op hun Messias. Een deel van hen maakt daarin onderscheid tussen Mashiach ben (zoon van) Joseph en Mashiach ben (zoon van) David. Mashiach ben Joseph gaat over de eerste Messias die afstamt uit de lijn van Jozef en zal helpen met het herbouwen van de tempel van God en zal sterven in een strijd met de vijanden van God en Israël. De Mashiach ben David zal na de dood van de Mashiach ben Joseph komen en zal heersen als koning over de aarde. Ze vervullen beiden dus een net iets andere rol.

De betekenis van het woord Messias met de verwijzing naar Jezus als Messias, is dus niet direct terug te lezen in de letterlijke betekenis er van, maar kan alleen onderscheiden worden door de leiding van de Geest van God. Ook hiervoor geldt deze tekst:

die ons ook bekwaam gemaakt heeft om dienaren te zijn van een nieuw verbond, niet der letter, maar des Geestes, want de letter doodt, maar de Geest maakt levend.

2 Korinthiers 3:6

Het is de Heilige Geest die openbaart wie de ware Messias is. Waar een deel van het Joodse volk wacht op de komst van de Mashiach ben Joseph en daarna de Mashiach ben David, weten wij die Jezus kennen dat Hij, zowel de Messias, zoon van Jozef en de Messias, zoon van David is en zal zijn!

In het Hebreeuws is er een woord om dit te benadrukken. Het woordje “Ha”. Er is maar één Messias, dat is DE Messias, ofwel: Hamashiach. Yeshua is de Hebreeuwse benaming voor Jezus. Mashiach is de Hebreeuwse benaming voor Messias. Maar “Ha” betekent “De”. Er zijn meerdere messiassen geweest, maar er is er maar één Die dé Messias is!

Yeshua Hamashiach!